Esnaf ve Sanatkarlar açısından 2020’yi değerlendiren İzmir Esnaf Odaları Birliği (İESOB) Başkanı Zekeriya Mutlu, Covid salgını ve yıl sonuna doğru yaşanan deprem nedeniyle üyelerinin çok zor günler geçirdiğini söyledi.
Pandemi önlemlerinden olumsuz yönde en fazla doğrudan halka mal ve hizmet sunan üyelerinin etkilendiğine dikkat çeken Mutlu, “2020 yılı Covid-19 salgını nedeniyle tüm ülkeler ve insanlık için çok zor bir yıl olarak tarihte yerini aldı. Toplumun her kesimi az ya da çok gelişmelerden olumsuz etkilendi. İzmirli esnaf sanatkarlar ise salgının yanında bir de depremin yıkımıyla karşılaştı.’ dedi.
Kayıp yıl
2020’yi kayıp yıl olarak nitelendirdiklerini kaydeden Başkan Mutlu, ‘ Pandemi önlemlerine ilk günden beri saygılıyız ve uyguluyoruz. Ama üyelerimiz için bu önlemlerin tahribatı da oldukça ağır oldu. 9 aydır hiç çalışamayan üyelerimiz var. Pek çok meslek kolunun faaliyetleri durduruldu veya sınırlandırırdı. Herhangi bir sınırlamaya tabii olmayan küçük işletmeler de insanların uzun süre sokağa çıkmaması, gıda ve sağlık dışında alışverişlerin durması nedeniyle zor durumda.’ diye konuştu.
Salgının başlangıcında insanların can derdine düştüğü, ekonominin geri plana bırakıldığını ifade eden Mutlu “Salgın uzadıkça özellikle esnafımız canı ile ekmeği arasında kaldı. Çoğu kiralık dükkanda faaliyet gösteren, hem ailesinin hem de yanında çalıştırdığı birkaç kişinin geçimini sağlayan esnafımızın çarkları ya durdu ya da çok eksik döndü. Yılın dokuz aylık bölümünde ekonomi binde beş gibi düşük bir oranda da olsa büyürken hizmetler sektörünün yüzde 7,1 oranında küçülmesi, bu etkilenmenin derinliğini açık olarak ortaya koymaktadır.
Devlet imkanlar ölçüsünde tüm toplum kesimleri gibi üyelerimize de yardımcı oldu. Ancak bu yardımlar yeterli olamamıştır. Yeni yılda daha güçlü önlemlerin hayata geçirilmesini bekliyoruz.’ dedi.
Ümidimizi canlı tutuyoruz
Yeni yıla zirve yapmış belirsizliklerle girildiğini belirten İESOB Başkanı Mutlu, ‘En büyük beklentimiz virüse çare olacak bir aşının üretilmesi ve normalleşme yolunun açılmasıdır. Bu durumda bile normalleşme zaman alacaktır. Dolayısıyla önümüzdeki süreçte tüm kesimlerin bakış açılarını ve stratejilerini yenilemeleri gerekmektedir. Yolumuz hem uzun, hem dik yokuşludur. Ancak, ümidimizi canlı tutmamız, elbirliğiyle her zamankinden çok çalışmamız gerekiyor. Bu çerçevede esnaf camiası olarak her zaman olduğu gibi, ülkemiz ve insanımız için üzerimize düşeni yapmaya hazırız” dedi.
İlk çeyrek önemli
Yeni yıla girerken yaşanan ekonomik zorluklara değinen Mutlu, ‘Enflasyon, faizler ve döviz kurları yüksek seyretmekte, hem bütçe hem de cari açık artmaktadır. Merkez Bankası’nın rezerv sorunu nedeniyle bir yıl içinde vadesi gelecek borçlar endişe yaratmaktadır. Yeni yıla ekonomi politikalarında yenilenme ihtiyacıyla girilmektedir. Geçen yılın baz etkisiyle yılın ilk çeyreğinde ekonomi büyümekte zorlanacaktır. Hem iç hem de dış talepte canlanma olasılığı düşüktür. Aşıların işe yaraması ve geniş kitlelere ulaştırılması durumunda bahar ve yaz aylarında kısmi bir toparlanma başlayabilecektir. Ancak, tüm kesimlerin üzerinde aşırı bir kredi geri ödeme yükü bulunmaktadır. İşsizliğin büyümesi olasıdır. Bu nedenle devletin başta üyelerimiz olmak üzere tüm ihtiyaç sahiplerine yeterli desteği vermesi, kredilerin faizsiz olarak ötelenmesi uygun olacaktır.’ dedi.
Esnafa özel paket
Esnaf sanatkarların ülkenin en büyük sosyo-ekonomik kesimini ve toplumun sigortasını oluşturduğunu hatırlatan Mutlu sözlerini şöyle sürdürdü: ‘Üyelerimiz için de müstakil bir destek paketi açıklanmalıdır. Evet, kesime yönelik bazı tedbirler alınmıştır ama ekonomik krizin sosyal krize dönüşmemesi için üyelerimizin daha güçlü önlemlerle desteklenmesi gerekmektedir.
Bu doğrultuda beklentimiz, vadesi gelmiş ödemelerimizin en az bir yıl süreyle ertelenmesi, camiamıza 3 yıl vadeli, bir yıl geri ödemesiz, sıfır faizli kredilerin tahsisi, işyeri kapalı olan üyelerimize elektrik, doğalgaz gibi girdiler için faturalandırılma yapılmaması, gelir vergisinden ve hak kaybına uğratılmadan 2020 yılı SGK primlerinden muaf tutulmamız, şoför esnafının kullandığı akaryakıttan ÖTV alınmaması yönünde olacaktır. Beklentilerimiz için Ticaret Bakanlığı meslekler bazında detaylı çalışmalar yapmalı, yeni önlemler bu çalışmaların neticesinde hayata geçirmelidir.’
Pandemi önlemlerinden olumsuz yönde en fazla doğrudan halka mal ve hizmet sunan üyelerinin etkilendiğine dikkat çeken Mutlu, “2020 yılı Covid-19 salgını nedeniyle tüm ülkeler ve insanlık için çok zor bir yıl olarak tarihte yerini aldı. Toplumun her kesimi az ya da çok gelişmelerden olumsuz etkilendi. İzmirli esnaf sanatkarlar ise salgının yanında bir de depremin yıkımıyla karşılaştı.’ dedi.
Kayıp yıl
2020’yi kayıp yıl olarak nitelendirdiklerini kaydeden Başkan Mutlu, ‘ Pandemi önlemlerine ilk günden beri saygılıyız ve uyguluyoruz. Ama üyelerimiz için bu önlemlerin tahribatı da oldukça ağır oldu. 9 aydır hiç çalışamayan üyelerimiz var. Pek çok meslek kolunun faaliyetleri durduruldu veya sınırlandırırdı. Herhangi bir sınırlamaya tabii olmayan küçük işletmeler de insanların uzun süre sokağa çıkmaması, gıda ve sağlık dışında alışverişlerin durması nedeniyle zor durumda.’ diye konuştu.
Salgının başlangıcında insanların can derdine düştüğü, ekonominin geri plana bırakıldığını ifade eden Mutlu “Salgın uzadıkça özellikle esnafımız canı ile ekmeği arasında kaldı. Çoğu kiralık dükkanda faaliyet gösteren, hem ailesinin hem de yanında çalıştırdığı birkaç kişinin geçimini sağlayan esnafımızın çarkları ya durdu ya da çok eksik döndü. Yılın dokuz aylık bölümünde ekonomi binde beş gibi düşük bir oranda da olsa büyürken hizmetler sektörünün yüzde 7,1 oranında küçülmesi, bu etkilenmenin derinliğini açık olarak ortaya koymaktadır.
Devlet imkanlar ölçüsünde tüm toplum kesimleri gibi üyelerimize de yardımcı oldu. Ancak bu yardımlar yeterli olamamıştır. Yeni yılda daha güçlü önlemlerin hayata geçirilmesini bekliyoruz.’ dedi.
Ümidimizi canlı tutuyoruz
Yeni yıla zirve yapmış belirsizliklerle girildiğini belirten İESOB Başkanı Mutlu, ‘En büyük beklentimiz virüse çare olacak bir aşının üretilmesi ve normalleşme yolunun açılmasıdır. Bu durumda bile normalleşme zaman alacaktır. Dolayısıyla önümüzdeki süreçte tüm kesimlerin bakış açılarını ve stratejilerini yenilemeleri gerekmektedir. Yolumuz hem uzun, hem dik yokuşludur. Ancak, ümidimizi canlı tutmamız, elbirliğiyle her zamankinden çok çalışmamız gerekiyor. Bu çerçevede esnaf camiası olarak her zaman olduğu gibi, ülkemiz ve insanımız için üzerimize düşeni yapmaya hazırız” dedi.
İlk çeyrek önemli
Yeni yıla girerken yaşanan ekonomik zorluklara değinen Mutlu, ‘Enflasyon, faizler ve döviz kurları yüksek seyretmekte, hem bütçe hem de cari açık artmaktadır. Merkez Bankası’nın rezerv sorunu nedeniyle bir yıl içinde vadesi gelecek borçlar endişe yaratmaktadır. Yeni yıla ekonomi politikalarında yenilenme ihtiyacıyla girilmektedir. Geçen yılın baz etkisiyle yılın ilk çeyreğinde ekonomi büyümekte zorlanacaktır. Hem iç hem de dış talepte canlanma olasılığı düşüktür. Aşıların işe yaraması ve geniş kitlelere ulaştırılması durumunda bahar ve yaz aylarında kısmi bir toparlanma başlayabilecektir. Ancak, tüm kesimlerin üzerinde aşırı bir kredi geri ödeme yükü bulunmaktadır. İşsizliğin büyümesi olasıdır. Bu nedenle devletin başta üyelerimiz olmak üzere tüm ihtiyaç sahiplerine yeterli desteği vermesi, kredilerin faizsiz olarak ötelenmesi uygun olacaktır.’ dedi.
Esnafa özel paket
Esnaf sanatkarların ülkenin en büyük sosyo-ekonomik kesimini ve toplumun sigortasını oluşturduğunu hatırlatan Mutlu sözlerini şöyle sürdürdü: ‘Üyelerimiz için de müstakil bir destek paketi açıklanmalıdır. Evet, kesime yönelik bazı tedbirler alınmıştır ama ekonomik krizin sosyal krize dönüşmemesi için üyelerimizin daha güçlü önlemlerle desteklenmesi gerekmektedir.
Bu doğrultuda beklentimiz, vadesi gelmiş ödemelerimizin en az bir yıl süreyle ertelenmesi, camiamıza 3 yıl vadeli, bir yıl geri ödemesiz, sıfır faizli kredilerin tahsisi, işyeri kapalı olan üyelerimize elektrik, doğalgaz gibi girdiler için faturalandırılma yapılmaması, gelir vergisinden ve hak kaybına uğratılmadan 2020 yılı SGK primlerinden muaf tutulmamız, şoför esnafının kullandığı akaryakıttan ÖTV alınmaması yönünde olacaktır. Beklentilerimiz için Ticaret Bakanlığı meslekler bazında detaylı çalışmalar yapmalı, yeni önlemler bu çalışmaların neticesinde hayata geçirmelidir.’
