Cahit Sıtkı Tarancı Evi Müzesi

Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin önde gelen şairlerinden Tarancı'nın, 1733 yılında inşa edilen, Cami Kebir Mahallesi'ndeki doğup büyüdüğü ev, Diyarbakır'ın geleneksel sivil mimari örnekleri arasında bulunuyor.

Yapımında bazalt taşı kullanılan iki katlı, eyvanlı ve avlulu tarihi ev, yaz, kış, sonbahar ve ilkbahar bölümlerinden oluşuyor.

Mevsimlerin olumsuz etkilerini azaltmak için tasarlanan tarihi yapı, kullanılan delikli bazalt taşla yazın serin, kışın ise sıcak ortam sunuyor.

Cahit Sıtkı Tarancı'nın 4 Ekim 1910'da doğduğu ve çocukluk dönemini geçirdiği bu ev, 1973 yılında o dönemki adıyla Kültür Bakanlığı tarafından yapılan kamulaştırmanın ardından restore edildi.

1974 yılından itibaren Cahit Sıtkı Tarancı Kültür Müzesi olarak hizmet vermeye başlayan tarihi yapıda, ihtiyaç duyulması üzerine Bakanlıkça 27 Eylül 2023'te kapsamlı restorasyon başlatıldı.

Tamamlanan restorasyonla Cahit Sıtkı Tarancı Evi ve Etnografya Müzesi olarak 18 Mayıs Müzeler Günü'nde ziyarete açılacak tarihi yapıda, bazı yenilikler de yapıldı.

Teşhir ve tanzim çalışmaları kapsamında şairin kişisel eşyaları, soyağacı, şiirlerinden ve mektuplarından örneklerin yer aldığı müzede, yapay zekayla Tarancı'nın portresi canlandırılarak video hazırlandı.

Ziyaretçiler, Tarancı'nın yapay zekayla canlandırılan görüntüsü ve seslendirdiği şiirlerini dinleyerek, müzede tarihi bir yolculuğa çıkacak.

Diyarbakır Müzesi Müdür Yardımcısı Mehmet Çelebi, AA muhabirine, 1974 yılından bu yana müze olarak kullanılan tarihi yapıdaki restorasyonun tamamlandığını söyledi.

Müzede Tarancı'nın, tarak, kol düğmesi, pasaport, kalem gibi ailesi tarafından hibe edilen şahsi eşyalarının yer aldığını ifade eden Çelebi, müzenin son olarak 1990'lı yıllarda basit onarımdan geçirildiğini belirtti.

elebi, yapının zamanla çatısı, zemini ve havuzunda tahribat oluştuğunu anlatarak, "Çatı başta olmak üzere, zemin, havuz ve diğer bölümler restore edildi. Bugüne kadar burada en kapsamlı restorasyon yapıldı. Yapılan çalışmayla uzun bir süre restorasyona ihtiyaç duyulmayacak. Restorasyonla birlikte teşhir ve tanzim de değişti. Dijital müzecilik kapsamında Cahit Sıtkı Tarancı'nın görseli kullanılarak bazı şiirleri yapay zekayla canlandırıldı." dedi.

Müzenin, Sur ilçesinde çok sayıda tarihi yapı, müze ve caminin yer aldığı konumda olduğunu, bu nedenle sıkça ziyaret edildiğini dile getiren Çelebi, "Lokasyon olarak çok önemli bir yerde olduğu için restorasyon öncesi en az Diyarbakır İçkale Müzesi Kompleksi kadar ziyaretçi ağırlamaktaydı. Restorasyon sonrası yeni teşhir ve tanzimle ziyaretçilerimizin artmasını bekliyoruz." diye konuştu.