CHP'den ped teklifi: KDV yüzde 1'e düşürülsün

 

CHP PM Üyesi ve Tekirdağ Milletvekili Candan Yüceer, kadınların menstrüel dönemde temel ihtiyaç olarak kullanmak zorunda oldukları ped ve diğer ürünlerdeki vergi oranının düşürülmesi için hazırladığı kanun teklifini TBMM Başkanlığı'na sundu. Teklif, regl ürünlerinden alınan yüzde 18 oranındaki verginin yüzde 1’e düşürülmesini içeriyor.

‘Erişim garanti altına alınmalı'

Bir kadının hayatında ortalama 2 bin 535 gününde regl olduğunu belirten Yüceer, “Bu rakam yaklaşık yedi yıla tekabül etmektedir. Bir kadın hayatı boyunca ortalama 11 bin tampon, hijyenik ped kullanmaktadır. İngiltere’de yapılan bir hesaplamaya göre kadınları hayatlarının 38 gününü kadın hijyen ürünlerini alabilmek için çalışarak geçirmektedir Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) regl hakkında doğru ve yararlı bilgiye erişim, regl hijyeni malzemelerine erişim, malzemelerin değişimi için gizlilik sağlayacak tesislere erişim, su ve sabuna erişimin garanti altına alınması gerektiğini ifade etmektedir” dedi.

Regl ürünlerindeki vergilendirmenin yüzde 1’e düşürülmesini öngören kanun teklifinin gerekçesinde ise şu ifadelere yer verildi:

Sağlık hakkı

Sağlık hakkı, Anayasamızın 56. maddesinde sosyal haklar arasında yer almaktadır. Öte yandan Anayasamızın 65. maddesinde “Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir” ifadesi yer almaktadır. İnsan hakları sınıflandırmasında ise sağlık hakkı ikinci kuşak haklar arasında ve pozitif statü hakkı olarak yer almaktadır. Menstrüel dönemin bir hastalık olarak değerlendirilmesi her ne kadar doğru olmasa da bu dönemde menstrüel dönemin gerektirdiği temizliğe uygun sıhhi malzemelerin kullanılmaması üreme yolu hastalıklarına yol açmaktadır.

Pedler lüks tüketim ürünü değil

Kadın örgütlerinin uzun yıllardır sürdürdüğü mücadeleler sonucunda dünyada bu konuda bir farkındalık oluşmuş, pek çok ülkede kadınlar lehine olumlu adımlar atılmış ve atılmaktır. Toplumun yarısını oluşturan kadınların kullandığı bu temel tüketim ürünleri Türkiye'de ise sanki lüks tüketim ürünleriymiş gibi yüzde 18 Katma Değer Vergisi (KDV) ile vergilendirilmektedir.

Özellikle yoksulluk sınırının altında yaşayan, düzenli geliri olmayan insanlar için zaten pahalı olan bu ürünler, döviz kurundaki yükselişin ardından oldukça erişilmez bir hale gelmiştir. Ülkemizde çok sayıda kız çocuğu ve kadın, menstrüel dönemde kullanılması gereken hijyen ürünlerini alacak maddi güce sahip olmadığından üreme sağlığı hastalıkları ile karşı karşıya kalmaktadır.

Kadınların yüzde 82'si pede ulaşamıyor

Derin Yoksulluk Ağı'nın saha çalışmalarının ardından yaptığı açıklamada "103 aileyle hem nitel hem de nicel olarak derinlemesine görüşmeler yaptık. Araştırmamızın sonuçlarına göre görüştüğümüz kadınların yüzde 82'si hijyenik pede erişemiyor. Görüştüğümüz diğer kadınlar ise ara sıra olarak pede erişebildiklerini söylediler" ifadeleri kullanılmaktadır.

Kadınlar bez parçaları kullanmak zorunda kalıyor

Regl yoksulluğuna ve bu konudaki tabu kültürüne savaş açtık diyerek çalışmalarını sürdüren Konuşmamız Gerek Derneği, yaptıkları saha çalışmalarındaki çarpıcı deneyimlerini şöyle aktarmaktadır:

“Özellikle kırsal kesimde yaşayan kadınların ve kız çocuklarının, mültecilerin, mevsimlik tarım işçileri gibi göç ederek ve genellikle güvencesi olmayan işlerde çalışanların regl yoksulluğunu daha fazla deneyimliyor. Bizim yüz yüze görüşmelerimizden öğrendiğimiz kadarıyla, bu dönemi kanayarak atlatmak durumunda kalan veya paçavralar, dezenfekte edilemeyen kumaş parçaları, çadırlardan yırtılan kaputbezleri gazete kağıtları hatta iri yapraklar kullananlar oluyor. Hijyenik pedler yerine kendileri diktikleri bez parçaları kullananlar da oluyor. Bu biraz daha sürdürülebilir bir çözüm gibi görünse de özellikle temiz suya erişimin kısıtla olduğu çalışma ve yaşama şartlarında çok da etkin değil. Bazı kadınlardan alınan bir paket pedin bir aileyi idare etmesi için pedi çok az sıklıkla değiştirdiklerini, hatta bir tam gün boyunca kullandıklarını da öğrendik”

33 bin imza toplandı

Change.org’da “Yüzde 18 Kadın Hijyen Ürünleri Vergisi Düşürülsün” başlığıyla başlatılan imza kampanyası şu an 33 bin 100 kişi tarafından imzalanmıştır. Tüm bu gerekçelerle hijyen malzemelerinden alınan vergi yükü kaldırılmalıdır.