İzmir Ticaret Borsası Mayıs Ayı Olağan Meclis Toplantısı 22 Mayıs 2020 Cuma günü telekonferans aracılığıyla ve Meclis Üyelerinin geniş katılımlarıyla gerçekleştirildi. Açılış konuşmalarını Meclis Başkanı Barış Kocagöz ve Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli’nin yaptığı toplantıda Covid-19 sürecinde Sağlık Bakanlığı tarafından her akşam açıklanan verilerdeki hızlı iyileşmenin getirdiği umutla yakın zamanda başlayacak normalleşme süreci değerlendirildi, Borsa’nın aldığı önlemler, tarımsal üretim ve ticaret konusundaki tedbirler ve projeler ele alındı. Toplantının konuk konuşmacısı gazeteci ve yazar Ali Ekber Yıldırım oldu.
Meclis üyelerine hitaben konuşan Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, Türkiye olarak bu salgın döneminde tüm dünyaya örnek olacak eşsiz bir mücadele ve dayanışma sergilediklerine değinerek, “İzmir olarak da diğer illerin bile takdirini kazanan bir koordinasyon ile üyelerimizin işlerini pandemi döneminde aksatmadan yürütmelerini sağladık. İlimizde 6 bine yakın görev seyahat belgesi, odalarımız ve borsamız tarafından sektörün aksamaması adına düzenlendi. Ülkemizin güçlü sağlık sistemi, erken aşamada oluşturulan Bilim Kurulu ile Sağlık Bakanımızın liderliğindeki yetişmiş sağlık personeli cansiperane bir şekilde çalıştı. Sağlık alanında oluşturulan bilim kurulunun bu dönemde sağladığı önemli katkı, bizlere bir fikir vermeli diye düşünüyorum. Tarımdan sanayiye, ticaretten eğitime kadar her alanda, konunun uzmanlarını ilgili bakanlıkların çatısı altında buluşturup koordineli olarak çalışmalarını sağlayacak bilim kurulları ülkemizin aradığı hızlı yükselişin anahtarı olabilir” dedi.
Süreç boyunca Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TOBB ile tarım ve gıda sektörünün mevcut durumuna ilişkin geliştirilen değerlendirme toplantılarına borsa olarak katılım sağladıklarını ve Ege Bölgesi’nin yaşadığı sorunları, çözüm önerileri ve beklentilerini aktarma fırsatı bulduklarını belirten Işınsu Kestelli, Meclis üyelerini toplantılarda Borsa tarafından aktarılan konu başlıkları hakkında bilgilendirdi. Kestelli, yapılan tüm toplantılarda, ortak akılla çözüm arayışı ve daha güçlü yarınları elbirliğiyle inşa etme arzusunun ön plana çıktığını ve iletilen taleplerin de imkânlar çerçevesinde kademeli olarak hayata geçirileceğini ümit ettiğini dile getirdi.
Pandemi sürecinin ekonomi alanında pek çok sıkıntıya neden olurken, bazı önemli çıkış yollarını da beraberinde getirdiğine vurgu yapan Kestelli, “Türkiye’nin, bu yeni dönemde, güçlü üretim altyapısı, genç ve eğitimli insan kaynağı, küresel değişimlere hızlı adapte olan iş dünyası ve gelişmiş sanayisi ile bu süreçte yıldızı parlayan ülke haline gelmesi işten bile değil. Bir başka olumlu konu da yıllardır ithalatla büyüyen Türk ekonomisinin, rotasını yeniden yerel kaynaklarla üretime çevirmiş olması. Hepimizin bildiği gibi tarım sektörü, ithalattan yana en dertli sektörlerin başında yer alıyor. Oysa bu durumları hiç yaşamamamız gereken büyük bir potansiyele sahibiz. İzmir Ticaret Borsası olarak yıllardır ve ısrarla geleceğin tarımda olduğunu; tarım ve tarıma dayalı sanayinin tıpkı cumhuriyetimizin ilk yıllarında olduğu gibi ekonomik açıdan yükselişin lokomotifi olabileceğini vurguluyoruz” dedi.
Meclis Başkanı Barış Kocagöz ise Korona virüs salgın krizi boyunca tarımsal üretimde kendi kendine yeten bir ülke olmanın ne denli önemli olduğunun bir kez daha anlaşıldığına vurgu yaparak, “Sonuçta kriz anlarında bazı stratejik ürünlerin tedarikinde sıkıntı yaşayan ülkeler oldukça zorlandı. İşte bu uğurda da yeni düzende eski kalıplaşmış kısır düşünceler çöpe atılacak. Meclislerimizdeki konuşmalarımızda defalarca dile getirdiğimiz üzere, bazı önemli ürünlerin kuvvetle desteklenmesi her ülke tarafından benimsenecek ve her ülke buna göre yeni bir strateji oluşturmak zorunda kalacak. Bu bağlamda, önümüzdeki yıl pamuk üretim alanlarında muhtemelen yüzde 40 gibi büyük bir düşüşle 550-600 bin tonlara geriliyoruz. Ne yazık ki alıcıların verdiği kısa vadeli kararla alınmış fiyatları düşürücü isteksiz tavırlar, arttırılmayan destekleme miktarı ve bir de üstüne dünya fiyatlarının düşmesiyle 1 yılda 7 yılın emeği çöpe gitti. Bu nedenle geçmiş yılın primleri en kısa sürede ödenmeli, gelecek yıl için de mutlaka pamuk üretimine 1,5 TL destek miktarı belirlenmelidir. Ayrıca, destekleme rakamları her yıl ekimlerin yapıldığı aylardan önce mutlaka açıklanmalı ki üreticinin de üretim niyetini etkilesin” dedi.
Bir ülke için tarımsal üretimde planlamanın büyük önem taşıdığına vurgu yapan Barış Kocagöz şunları söyledi: “Eğer uzun yıllar için gereksinimlerinize göre üretim deseni planı yapmazsanız çok eksik üretilen ürünlerin yanında fazla üretilen ürünlerden de kurtulamazsınız. Bu nedenle mutlaka Tarım ve Orman Bakanlığımızın en az 5 yıllık üretim planları yaparak buna göre destekleme politikalarına yön vermesi gerektiğine inanıyor ve bir kere daha öneriyoruz. Bence ülkemizin her yılki ihtiyaç rakamlarına bakarak en azından bu toplam rakamların hiç olmazsa yüzde 75’ini kendimiz üretiyor olmamız gerekir. Bu planlamalar yapılırken ülke olarak bizim her tarımsal ürün için hedef üretim rekolte rakamlarını ortaya koymamız gerektiğine inanıyorum. Örneğin pamuk için hedef üretim rakamının 1 milyon ton olması gerektiğine inanıyoruz. İşte bunun gibi her ürün için konulacak hedeflere ulaşana dek destekleme politikaları miktarları agresif arttırılarak sürdürülmeli ve hedef rakamı geçen ürünlerde ise aynı bırakılmalıdır.”
Açılış konuşmalarının ardından Ali Ekber Yıldırım, İzmir Ticaret Borsası meclisiyle bir arda olmaktan büyük memnuniyet duyduğunu ve muhabirlik sürecinde takip ettiği Borsa haberleri sayesinde sektöre ilişkin bilgi birikimini arttırmada kurumun kendisi için özel yeri ve önemi olduğunu belirterek, Covid 19 salgın sürecinin dünya ve ülkemiz gıda, tarım ve hayvancılık sektörüne etkileri, salgın sürecinin ardından ilerleyen dönemde gıda, tarım ve hayvancılık sektöründen beklentiler, stratejiler, değişen tüketim anlayışı, dünya ve ülkemizde ithalat ve ihracata ilişkin mevcut durum konusunda görüşlerini aktardı.
Ali Ekber Yıldırım’ın ardından Meclis üyeleri de sırasıyla söz alarak temsilcisi oldukları sektörlere ilişkin mevcut durum ve önerilerini dile getirdi. Meclis Üyesi Mehmet Esmer çekirdeksiz kuru üzüm, Yönetim Kurulu Sayman Üyesi Bülent Uçak ise pamuk üretim, alım ve satım süreçlerinin salgın sürecinden etkilendiğine dikkat çekerek Borsa olarak imkanlar dahilinde yapılabilecek iyileştirmeler ve üreticiye verilecek destekler konusunda görüşlerini dile getirdi.
Toplantı sırasında, İzmir Ticaret Borsası’nın İzmir Kalkınma Ajansı’nın desteği ve Ege Üniversitesi iş birliği ile hayata geçireceği İzmir Tarım Teknoloji Merkezi’nin tanıtım videosu da üyelerle paylaşıldı. Bu önemli proje kapsamında, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Menemen Çiftliği bir tarımsal eğitim merkezi, tarım-teknoloji uygulama merkezi, sürekli eğitim merkezi, ileri teknoloji uygulamaları yapan akıllı çiftlik formatında tüm Türkiye için örnek bir modele dönüştürülecek. Teknoloji ve bilimin getirdiği imkânlar kullanılarak hem verimlilik arttırılacak hem de başta start-up’lar olmak üzere tarım alanında faaliyet gösteren tüm kesimler için bir buluşma, çalışma, üretme, pazarlama üssü yaratılacak.
Meclis üyelerine hitaben konuşan Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, Türkiye olarak bu salgın döneminde tüm dünyaya örnek olacak eşsiz bir mücadele ve dayanışma sergilediklerine değinerek, “İzmir olarak da diğer illerin bile takdirini kazanan bir koordinasyon ile üyelerimizin işlerini pandemi döneminde aksatmadan yürütmelerini sağladık. İlimizde 6 bine yakın görev seyahat belgesi, odalarımız ve borsamız tarafından sektörün aksamaması adına düzenlendi. Ülkemizin güçlü sağlık sistemi, erken aşamada oluşturulan Bilim Kurulu ile Sağlık Bakanımızın liderliğindeki yetişmiş sağlık personeli cansiperane bir şekilde çalıştı. Sağlık alanında oluşturulan bilim kurulunun bu dönemde sağladığı önemli katkı, bizlere bir fikir vermeli diye düşünüyorum. Tarımdan sanayiye, ticaretten eğitime kadar her alanda, konunun uzmanlarını ilgili bakanlıkların çatısı altında buluşturup koordineli olarak çalışmalarını sağlayacak bilim kurulları ülkemizin aradığı hızlı yükselişin anahtarı olabilir” dedi.
Süreç boyunca Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TOBB ile tarım ve gıda sektörünün mevcut durumuna ilişkin geliştirilen değerlendirme toplantılarına borsa olarak katılım sağladıklarını ve Ege Bölgesi’nin yaşadığı sorunları, çözüm önerileri ve beklentilerini aktarma fırsatı bulduklarını belirten Işınsu Kestelli, Meclis üyelerini toplantılarda Borsa tarafından aktarılan konu başlıkları hakkında bilgilendirdi. Kestelli, yapılan tüm toplantılarda, ortak akılla çözüm arayışı ve daha güçlü yarınları elbirliğiyle inşa etme arzusunun ön plana çıktığını ve iletilen taleplerin de imkânlar çerçevesinde kademeli olarak hayata geçirileceğini ümit ettiğini dile getirdi.
Pandemi sürecinin ekonomi alanında pek çok sıkıntıya neden olurken, bazı önemli çıkış yollarını da beraberinde getirdiğine vurgu yapan Kestelli, “Türkiye’nin, bu yeni dönemde, güçlü üretim altyapısı, genç ve eğitimli insan kaynağı, küresel değişimlere hızlı adapte olan iş dünyası ve gelişmiş sanayisi ile bu süreçte yıldızı parlayan ülke haline gelmesi işten bile değil. Bir başka olumlu konu da yıllardır ithalatla büyüyen Türk ekonomisinin, rotasını yeniden yerel kaynaklarla üretime çevirmiş olması. Hepimizin bildiği gibi tarım sektörü, ithalattan yana en dertli sektörlerin başında yer alıyor. Oysa bu durumları hiç yaşamamamız gereken büyük bir potansiyele sahibiz. İzmir Ticaret Borsası olarak yıllardır ve ısrarla geleceğin tarımda olduğunu; tarım ve tarıma dayalı sanayinin tıpkı cumhuriyetimizin ilk yıllarında olduğu gibi ekonomik açıdan yükselişin lokomotifi olabileceğini vurguluyoruz” dedi.
Meclis Başkanı Barış Kocagöz ise Korona virüs salgın krizi boyunca tarımsal üretimde kendi kendine yeten bir ülke olmanın ne denli önemli olduğunun bir kez daha anlaşıldığına vurgu yaparak, “Sonuçta kriz anlarında bazı stratejik ürünlerin tedarikinde sıkıntı yaşayan ülkeler oldukça zorlandı. İşte bu uğurda da yeni düzende eski kalıplaşmış kısır düşünceler çöpe atılacak. Meclislerimizdeki konuşmalarımızda defalarca dile getirdiğimiz üzere, bazı önemli ürünlerin kuvvetle desteklenmesi her ülke tarafından benimsenecek ve her ülke buna göre yeni bir strateji oluşturmak zorunda kalacak. Bu bağlamda, önümüzdeki yıl pamuk üretim alanlarında muhtemelen yüzde 40 gibi büyük bir düşüşle 550-600 bin tonlara geriliyoruz. Ne yazık ki alıcıların verdiği kısa vadeli kararla alınmış fiyatları düşürücü isteksiz tavırlar, arttırılmayan destekleme miktarı ve bir de üstüne dünya fiyatlarının düşmesiyle 1 yılda 7 yılın emeği çöpe gitti. Bu nedenle geçmiş yılın primleri en kısa sürede ödenmeli, gelecek yıl için de mutlaka pamuk üretimine 1,5 TL destek miktarı belirlenmelidir. Ayrıca, destekleme rakamları her yıl ekimlerin yapıldığı aylardan önce mutlaka açıklanmalı ki üreticinin de üretim niyetini etkilesin” dedi.
Bir ülke için tarımsal üretimde planlamanın büyük önem taşıdığına vurgu yapan Barış Kocagöz şunları söyledi: “Eğer uzun yıllar için gereksinimlerinize göre üretim deseni planı yapmazsanız çok eksik üretilen ürünlerin yanında fazla üretilen ürünlerden de kurtulamazsınız. Bu nedenle mutlaka Tarım ve Orman Bakanlığımızın en az 5 yıllık üretim planları yaparak buna göre destekleme politikalarına yön vermesi gerektiğine inanıyor ve bir kere daha öneriyoruz. Bence ülkemizin her yılki ihtiyaç rakamlarına bakarak en azından bu toplam rakamların hiç olmazsa yüzde 75’ini kendimiz üretiyor olmamız gerekir. Bu planlamalar yapılırken ülke olarak bizim her tarımsal ürün için hedef üretim rekolte rakamlarını ortaya koymamız gerektiğine inanıyorum. Örneğin pamuk için hedef üretim rakamının 1 milyon ton olması gerektiğine inanıyoruz. İşte bunun gibi her ürün için konulacak hedeflere ulaşana dek destekleme politikaları miktarları agresif arttırılarak sürdürülmeli ve hedef rakamı geçen ürünlerde ise aynı bırakılmalıdır.”
Açılış konuşmalarının ardından Ali Ekber Yıldırım, İzmir Ticaret Borsası meclisiyle bir arda olmaktan büyük memnuniyet duyduğunu ve muhabirlik sürecinde takip ettiği Borsa haberleri sayesinde sektöre ilişkin bilgi birikimini arttırmada kurumun kendisi için özel yeri ve önemi olduğunu belirterek, Covid 19 salgın sürecinin dünya ve ülkemiz gıda, tarım ve hayvancılık sektörüne etkileri, salgın sürecinin ardından ilerleyen dönemde gıda, tarım ve hayvancılık sektöründen beklentiler, stratejiler, değişen tüketim anlayışı, dünya ve ülkemizde ithalat ve ihracata ilişkin mevcut durum konusunda görüşlerini aktardı.
Ali Ekber Yıldırım’ın ardından Meclis üyeleri de sırasıyla söz alarak temsilcisi oldukları sektörlere ilişkin mevcut durum ve önerilerini dile getirdi. Meclis Üyesi Mehmet Esmer çekirdeksiz kuru üzüm, Yönetim Kurulu Sayman Üyesi Bülent Uçak ise pamuk üretim, alım ve satım süreçlerinin salgın sürecinden etkilendiğine dikkat çekerek Borsa olarak imkanlar dahilinde yapılabilecek iyileştirmeler ve üreticiye verilecek destekler konusunda görüşlerini dile getirdi.
Toplantı sırasında, İzmir Ticaret Borsası’nın İzmir Kalkınma Ajansı’nın desteği ve Ege Üniversitesi iş birliği ile hayata geçireceği İzmir Tarım Teknoloji Merkezi’nin tanıtım videosu da üyelerle paylaşıldı. Bu önemli proje kapsamında, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Menemen Çiftliği bir tarımsal eğitim merkezi, tarım-teknoloji uygulama merkezi, sürekli eğitim merkezi, ileri teknoloji uygulamaları yapan akıllı çiftlik formatında tüm Türkiye için örnek bir modele dönüştürülecek. Teknoloji ve bilimin getirdiği imkânlar kullanılarak hem verimlilik arttırılacak hem de başta start-up’lar olmak üzere tarım alanında faaliyet gösteren tüm kesimler için bir buluşma, çalışma, üretme, pazarlama üssü yaratılacak.
