DSİ Genel Müdürü Kaya Yıldız, yazılı açıklamasında, 110 bin hektarlık Aşağı Seyhan Yedigöze İmamoğlu Projesi, 55 bin hektar Çumra 3. Merhale Projesi, 235 bin hektar Silvan Projesi, 134 bin hektar Aşağı Fırat 2.Merhale Projesi'nin söz konusu yatırımların sadece birkaçı olduğunu belirtti.
Dünya Bankası Finansmanı ile Sulama Modernizasyonu Projesi kapsamında su tasarrufu sağlamak ve suyun daha ekonomik kullanılması amacıyla sulamalarda kapalı sistem rehabilitasyonu çalışmalarını başlattıklarının bilgisini veren Yıldız, "Toplam 50 bin 398 hektar alana sahip olan bu projeler, Isparta Atabey, Manisa Alaşehir, Konya Ereğli İvriz Sol Sahil ve Yozgat Boğazlıyan Uzunlu Sulamalarıdır." ifadelerini kullandı.
Yıldız, GAP kapsamında sulamaya açılan alan oranının yüzde 58'e yükseldiğinin altını çizerek, şunları kaydetti:
"GAP'ta sulama projelerinin en önemli bölümü olan ana kanalların büyük bir kısmı tamamlandı. İnşa edilen kanallardan Şanlıurfa-Mardin Ana Kanalı adeta suni bir nehir gibidir. 221 kilometre uzunluğundaki ana kanalın debisi saniyede 200 metreküp olup Kızılırmak'ın mart ayı debisine eşittir. GAP tamamlandığında, sulama, enerji ve içme suyu faydası olmak üzere milli ekonomiye yıllık toplam 6,7 milyar dolar katkı sağlanacak."
KOP'un ise GAP'tan sonra en büyük sulama yatırımı olma özelliğini taşıdığını ifade eden Yıldız, şu bilgileri verdi:
"Konya'nın su rüyasını gerçekleştirmek için uygulamaya konulan toplam 1 milyon 550 bin hektar olan sulama alanının yüzde 70'i hizmete alınmış, projenin kilit tesisi olan Mavi Tünel Projesi'nden ovaya su aktarılmaya başlanmıştır. KOP tamamlandığında milli ekonomiye yıllık toplam 3,12 milyar dolar katkı sağlanacaktır."
"Kuraklığa rağmen sulama sezonu başarıyla tamamlandı"
Yıldız, geçen yıl, kuraklığa rağmen sulamalarda ciddi bir sıkıntı yaşanmadığının altını çizerek, şunları kaydetti:
"Sulama birliklerimizin başarılı çalışmaları sayesinde sulama sezonları başarıyla tamamlanmıştır. Bununla birlikte sulamada modern şebekeye geçerek büyük tasarruf sağladık. Hizmete açılan alanlarda, borulu şebekeyle sulanan arazimizi yüzde 6'dan yüzde 29'lara çıkardık. Ülkemiz genelinde sulama yatırımlarıyla beraber eş zamanlı yürüttüğümüz arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri projelerinde 2021 sonu itibarıyla toplamda 6,02 milyon hektar alanda toplulaştırma tescil çalışmaları tamamlanmıştır. Arazi toplulaştırma projelerinde 2023 hedefimiz, 8,5 milyon hektar alanda toplulaştırma tescil çalışmalarının tamamlanmasıdır."
İçme suyu yatırımları kapsamında, 81 il için eylem planları hazırlandığını hatırlatan Yıldız, 2040, 2050 ve 2071 yıllarına kadar içme suyu ihtiyaçlarının karşılanması hedefleri doğrultusunda şehirlere memba kalitesinde içme suyu temin çalışmalarının devam ettiğini bildirdi.
Yıldız, geçen yıl sonunda 49 milyon kişiye yaklaşık yıllık 5 milyar metreküp içme kullanma suyu temin ettiklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Bu yatırımlar yapılmamış olsaydı 44 il kısmen veya tamamen susuz kalacaktı. Bununla birlikte Ankara'nın asırlık rüyası olan ve 31,5 kilometreyle Türkiye'nin en uzun içme suyu tünelini içinde barındıran Gerede Sistemini tamamladık. Gerede sistemi sayesinde başkentimize yıllık 226 milyon metreküp su aktarılacak ve 2050'ye kadar su problemi yaşanmayacaktır. Kilis Yukarı Afrin Barajı, Gaziantep Düzbağ ve Konya Mavi Tünel İçme Suyu Projeleri ise hizmete aldığımız diğer projelerden bazılarıdır. Samsun 19 Mayıs, Denizli, Trabzon, Çanakkale, Nazilli, Milas ve İzmir Karaburun İçme Suyu, Çorum Koçhisar 2. Merhale, Adıyaman Besni Gölbaşı ve daha birçok yerde içme suyu yatırım çalışmalarımız devam etmektedir. Öncelikli olarak içme suyu temin edilen veya edilmesi planlanan havzalarda genellikle baraj, gölet gibi depolamaların membasında kirlilik tehdidi oluşturan atık suların toplanması, arıtılarak yeniden kullanıma kazandırılması ve kontrollü deşarjıyla ilgili çalışmalar kapsamında atık su tesisleri de inşa etmekteyiz."
"Taşkın koruma yatırımları önem kazandı"
İklim değişikliğine bağlı şiddetli yağışlarla birlikte daha önce yaşanmamış büyüklükte taşkınlar oluşabileceğine işaret eden Yıldız, geliştirilerek uygulamaya konulan Taşkın Erken Uyarı Sistemi ile dere yataklarındaki su seviyesinin anlık takip edileceğini, gerekli tedbirlerin alınmasıyla can ve mal kaybının önleneceğini kaydetti.
Yıldız, taşkın koruma tedbirleri kapsamındaki çalışmaları aktardı. Yıldız, hidroelektrik enerjide ise yıllık 109 milyar kWh olan üretim potansiyelinin geçen yıl sonu itibarıyla 110 Milyar kWh potansiyeline ulaştığını vurguladı.
Dünya Bankası Finansmanı ile Sulama Modernizasyonu Projesi kapsamında su tasarrufu sağlamak ve suyun daha ekonomik kullanılması amacıyla sulamalarda kapalı sistem rehabilitasyonu çalışmalarını başlattıklarının bilgisini veren Yıldız, "Toplam 50 bin 398 hektar alana sahip olan bu projeler, Isparta Atabey, Manisa Alaşehir, Konya Ereğli İvriz Sol Sahil ve Yozgat Boğazlıyan Uzunlu Sulamalarıdır." ifadelerini kullandı.
Yıldız, GAP kapsamında sulamaya açılan alan oranının yüzde 58'e yükseldiğinin altını çizerek, şunları kaydetti:
"GAP'ta sulama projelerinin en önemli bölümü olan ana kanalların büyük bir kısmı tamamlandı. İnşa edilen kanallardan Şanlıurfa-Mardin Ana Kanalı adeta suni bir nehir gibidir. 221 kilometre uzunluğundaki ana kanalın debisi saniyede 200 metreküp olup Kızılırmak'ın mart ayı debisine eşittir. GAP tamamlandığında, sulama, enerji ve içme suyu faydası olmak üzere milli ekonomiye yıllık toplam 6,7 milyar dolar katkı sağlanacak."
KOP'un ise GAP'tan sonra en büyük sulama yatırımı olma özelliğini taşıdığını ifade eden Yıldız, şu bilgileri verdi:
"Konya'nın su rüyasını gerçekleştirmek için uygulamaya konulan toplam 1 milyon 550 bin hektar olan sulama alanının yüzde 70'i hizmete alınmış, projenin kilit tesisi olan Mavi Tünel Projesi'nden ovaya su aktarılmaya başlanmıştır. KOP tamamlandığında milli ekonomiye yıllık toplam 3,12 milyar dolar katkı sağlanacaktır."
"Kuraklığa rağmen sulama sezonu başarıyla tamamlandı"
Yıldız, geçen yıl, kuraklığa rağmen sulamalarda ciddi bir sıkıntı yaşanmadığının altını çizerek, şunları kaydetti:
"Sulama birliklerimizin başarılı çalışmaları sayesinde sulama sezonları başarıyla tamamlanmıştır. Bununla birlikte sulamada modern şebekeye geçerek büyük tasarruf sağladık. Hizmete açılan alanlarda, borulu şebekeyle sulanan arazimizi yüzde 6'dan yüzde 29'lara çıkardık. Ülkemiz genelinde sulama yatırımlarıyla beraber eş zamanlı yürüttüğümüz arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri projelerinde 2021 sonu itibarıyla toplamda 6,02 milyon hektar alanda toplulaştırma tescil çalışmaları tamamlanmıştır. Arazi toplulaştırma projelerinde 2023 hedefimiz, 8,5 milyon hektar alanda toplulaştırma tescil çalışmalarının tamamlanmasıdır."
İçme suyu yatırımları kapsamında, 81 il için eylem planları hazırlandığını hatırlatan Yıldız, 2040, 2050 ve 2071 yıllarına kadar içme suyu ihtiyaçlarının karşılanması hedefleri doğrultusunda şehirlere memba kalitesinde içme suyu temin çalışmalarının devam ettiğini bildirdi.
Yıldız, geçen yıl sonunda 49 milyon kişiye yaklaşık yıllık 5 milyar metreküp içme kullanma suyu temin ettiklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:
"Bu yatırımlar yapılmamış olsaydı 44 il kısmen veya tamamen susuz kalacaktı. Bununla birlikte Ankara'nın asırlık rüyası olan ve 31,5 kilometreyle Türkiye'nin en uzun içme suyu tünelini içinde barındıran Gerede Sistemini tamamladık. Gerede sistemi sayesinde başkentimize yıllık 226 milyon metreküp su aktarılacak ve 2050'ye kadar su problemi yaşanmayacaktır. Kilis Yukarı Afrin Barajı, Gaziantep Düzbağ ve Konya Mavi Tünel İçme Suyu Projeleri ise hizmete aldığımız diğer projelerden bazılarıdır. Samsun 19 Mayıs, Denizli, Trabzon, Çanakkale, Nazilli, Milas ve İzmir Karaburun İçme Suyu, Çorum Koçhisar 2. Merhale, Adıyaman Besni Gölbaşı ve daha birçok yerde içme suyu yatırım çalışmalarımız devam etmektedir. Öncelikli olarak içme suyu temin edilen veya edilmesi planlanan havzalarda genellikle baraj, gölet gibi depolamaların membasında kirlilik tehdidi oluşturan atık suların toplanması, arıtılarak yeniden kullanıma kazandırılması ve kontrollü deşarjıyla ilgili çalışmalar kapsamında atık su tesisleri de inşa etmekteyiz."
"Taşkın koruma yatırımları önem kazandı"
İklim değişikliğine bağlı şiddetli yağışlarla birlikte daha önce yaşanmamış büyüklükte taşkınlar oluşabileceğine işaret eden Yıldız, geliştirilerek uygulamaya konulan Taşkın Erken Uyarı Sistemi ile dere yataklarındaki su seviyesinin anlık takip edileceğini, gerekli tedbirlerin alınmasıyla can ve mal kaybının önleneceğini kaydetti.
Yıldız, taşkın koruma tedbirleri kapsamındaki çalışmaları aktardı. Yıldız, hidroelektrik enerjide ise yıllık 109 milyar kWh olan üretim potansiyelinin geçen yıl sonu itibarıyla 110 Milyar kWh potansiyeline ulaştığını vurguladı.
