İzmir'de Çöp Sorununa Kökten Çözüm

İzmir'in kangrene dönen katı atık sorununa neşter vurmak isteyen İzmir Büyükşehir Belediyesi, sürpriz bir adımla rotayı yeniden Yamanlar'a çevirdi. Uzun yıllardır tartışmaların odağında olan ve eski belediye başkanı Aziz Kocaoğlu döneminde yedi yıllık bir hukuk mücadelesinin ardından mahkemenin "tesis yapılabilir" onayı verdiği Yamanlar Dağı eteklerindeki arazi için yeni bir sayfa açılıyor. Belediyenin, bölgeye bir katı atık bertaraf tesisi kurmak amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na sunulmak üzere ÇED süreci başvurusunu sıfırdan başlatacağı öğrenildi. Bu kararın arkasında, Harmandalı'ndaki mevcut depolama alanının artık miadını doldurması ve Bakanlığın geçici depolama izni için Yamanlar'ı şart koşmasının yattığı belirtiliyor. Plana göre, bir-iki ay gibi kısa bir sürede hazırlıklar tamamlanarak Bakanlığın kapısı çalınacak.

Gündeme Bakış'ta yer alan habere göre, Projenin önündeki en büyük engellerden biri olarak görülen kamulaştırma sorunu için de yeni bir formül geliştirildi. Edinilen bilgilere göre, tesisin planlandığı alanda bulunan 72 parselin kamulaştırılması gerekiyor. Ancak Büyükşehir Belediyesi, süreci hızlandırmak ve maliyeti düşürmek amacıyla daha önceki projeden daha küçük ölçekli bir tesis inşa etmeyi planlıyor. Bu sayede en büyük parsele odaklanılarak daha az sayıda kamulaştırma ile projenin hayata geçirilmesi hedefleniyor. Kocaoğlu dönemindeki ÇED başvurusunda Devlet Su İşleri'nin (DSİ) talep ettiği ve yer altı sularının korunmasını amaçlayan "susuzlaştırma projesi" şartı da yeniden masaya yatırılacak. DSİ’nin bu kritik şartıyla ilgili uzmanlardan detaylı bir rapor hazırlanması istenecek ve yeni ÇED dosyası bu güncel veriler ışığında oluşturulacak.

Büyükşehir Belediyesi'nin atık yönetimi stratejisi sadece Yamanlar ile sınırlı kalmayacak. Kentin farklı noktalarında alternatif alanlar yaratmak için de çalışmalar yürütülüyor. Bu kapsamda, Menemen Çaltı bölgesi ile Bornova-Kemalpaşa arasında kalan ve atıl durumda bulunan bir taş arazisi üzerine de yeni bir tesis kurulması gündemde. Özellikle Bornova ve Kemalpaşa sınırları içerisindeki alan için Orman Bölge Müdürlüğü'nden resmi görüş talep edilerek, projenin uygunluğu değerlendirilecek. Bu çok yönlü yaklaşım, İzmir'in çöp sorununa kalıcı ve sürdürülebilir bir çözüm bulma arayışının bir parçası olarak görülüyor.

Konunun yeniden alevlenmesi, siyasi aktörleri de harekete geçirdi. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, geçtiğimiz haftalarda düzenlediği bir basın toplantısında, kentin atık sorununu kökten çözeceklerini ve birkaç ay içinde Harmandalı'na olan ihtiyacın ortadan kalkacağını iddia etti. Tugay, "Atık bertaraf tesisi yapmaya uygun mülkiyetimiz yok. Sürecin her aşamasında bakanlıkların ve diğer kurumların onayına muhtacız. Bu süreci ilerletmekte zorlanıyoruz," diyerek bürokratik engellere dikkat çekti.

AKP İzmir İl Başkanı Bilal Saygılı ise daha somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı. Saygılı, "Yamanlar’a katı atık yakma ve bertaraf tesisinin ÇED raporu alınmış, 2019’da rafa konmuş. Orada 2,5 milyon tonluk çöpün bertaraf edilmesi imkanı var. Birkaç ay içinde Yamanlar’a tesisin kurulmasıyla devam ettirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Getirsinler, biz gerekeni yaparız," ifadeleriyle süreci hızlandırma çağrısında bulundu ve yapıcı bir rol üstlenmeye hazır olduklarını belirtti.