MTA bünyesinde 7 Şubat 1968'de açılan Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi, ulusal ilk tabiat tarihi müzesi olma özelliği taşıyor.

Dünyanın çeşitli yerlerinden 5 binden fazla örneğe ev sahipliği yapan müze toplam 4 kattan oluşuyor.

Müzenin giriş katında, uzay terazisi, güneş sistemi, küresel görüntüleme sistemi "Bilim Küresi", kubbe şeklindeki ekranda üç boyutlu görüntüleme sistemi "Planetaryum", Eğitim ve Uygulama Alanı, Geçici Sergi Alanı, Hediyelik Eşya Satış Bölümü ve Görme Engelliler Bölümü yer alıyor.

Birinci katta sergilenen 280 milyon yıl öncesine ait tatlı su sürüngeni "Mesosaurus brasiliensis"e ait orijinal fosil ve Ankara Köserelik'te bulunmuş 193 milyon yıl öncesine ait dev Ammonit fosili, Yumurtalık sahilinde karaya vuran güncel "Uzun Balina" iskeleti ile 140 milyon yıl önce yaşamış etobur dinozorlardan iskeletinin alçı kopyası ve aynı fosilin maketi ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken örnekler arasında yer alıyor.

Ayrıca, Manisa-Kula'da yaşamış insanlara ait ayak izleri, Prehistorik dönemlere ait taş aletler, mağara sanatına ait alçı kopyalar, Karstik Mağara Modeli ve Çökelme Ortamları Maketi de sıkça ziyaret ediliyor. Bu katta soyu tükenmiş ya da tükenmekte olan Türkiye'ye özgü bitki ve hayvanlara ait örnekler yaşam ortamlarına uygun canlandırmalarla Diyorama Bölümü'nde sergileniyor.

İkinci katta, Sistematik Mineraloji Bölümü'nde yer kabuğunun yapı taşları olan mineraller, Kayaçlar Bölümü'nde ise çeşitli minerallerin farklı jeolojik süreçlerle bir araya gelmesinden oluşmuş kayaçlar bulunuyor. Metalik madenler, enerji hammaddeleri ve endüstriyel hammaddeler ise Türkiye Yer Altı Kaynakları Bölümü'nde yer alıyor. Süstaşları Bölümü'nde sergilenen çeşitli renklere ve çekiciliğe sahip kristaller ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

Üçüncü katta bulunan Bilim Tüneli'nde ise Türkiye'nin jeolojik miras alanları, Güney Afrika'nın safari parkları, deniz altındaki resiflerde gözlenen biyolojik çeşitlilik ve çiçeklerin renkli dünyası izlenebiliyor.

Enerji parkı ziyaretçilerine eğlenceli ve eğitici bir deneyim sunuyor

Müze Müdürlüğü bünyesinde yer alan Şehit Mehmet Alan Enerji Parkı'nda ise petrol, doğal gaz, kömür ve yenilenebilir enerji kaynaklarının üretim ve tüketim şekillerini gösteren maketler ile enerjinin verimli kullanımına yönelik eğitim bölümleri bulunuyor.

2013 yılından bu yana hizmet veren parkta, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na bağlı kurumların tanıtım bölümlerinin yanı sıra, kömür galerileri, petrol kuyusu maketi, küçük ölçekli rüzgar türbini ve güneş paneli örneği de yer alıyor. Hibrit teknoloji olarak adlandırılan rüzgar ve güneş enerjisinin bir arada çalıştığı sistemle Enerji Parkı'nın 8 kilovatsaate kadar olan elektrik ihtiyacı karşılanıyor.

Soğuk havalarda kapalı mekanları tercih edenler için ücretsiz olarak eğlenceli ve eğitici bir deneyim sunan müze, her yaştan vatandaşın ilgisini çekiyor.

Tabiat tarihi müzesi ve enerji parkını 2019 yılında yaklaşık 585 bin kişi ziyaret ederken, salgın önlemleri nedeniyle 2020 yılında bu sayı 152 bine, geçen yıl ise 266 bine geriledi. Salgına rağmen, son 3 yılda müze ve enerji parkını ziyaret edenlerin sayısı 1 milyonu buldu.

Kovid-19 salgınının etkilerinin hafiflemesi durumunda ziyaretçi sayısının bu yıl yeniden 500 binin üzerine çıkması bekleniyor.