Hürmüz Kapatıldı Füzeler Fırlatıldı

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, Trump’ın talimatıyla İran genelindeki sözde "askeri gözetleme tesisleri, iletişim sistemleri ve hava savunma mevzilerinin" hedef alındığı duyuruldu. Saldırganlık kapsamında, Tahran’ın batısındaki Kerec’in yanı sıra Kiş, Sirik, Minab, Bender Abbas ve İsfahan dahil en az 12 şehir ve eyalette patlamalar meydana geldiği kaydedildi.

Trump’ın, müzakerelerin yavaş ilerlemesi ve İran’ın süreci uzattığı gerekçesiyle saldırı emri verdiği belirtildi. Saldırılarda 49 Tomahawk füzesinin kullanıldığı ve bazı hedeflerin Tahran’a yalnızca 64 kilometre mesafede bulunduğu aktarıldı. ABD Başkanı’nın, İran’ın anlaşmaya yanaşmaması durumunda bombardımanın süreceğine dair açıklaması, eleştirmenler tarafından doğrudan bir ültimatom ve askeri gasp girişimi olarak değerlendiriliyor. Trump’ın “Anlaşma imzalanmazsa yarın yine bombalayacağız” şeklindeki sözleri olduğu gibi aktarılıyor.

İran makamları ise Trump’ın doğrudan görüşme iddialarını yalanlayarak saldırılara sert yanıt verdi. İran devlet televizyonunun bildirdiğine göre, Elburz eyaletine bağlı Kerec kentinde kaynağı henüz belirlenemeyen patlama sesleri duyuldu. Ayrıca güneydeki Bender Abbas ile Kazvin kentinde de yeni patlama sesleri kaydedildi. İran resmi haber ajansı IRNA, Tahran yakınlarındaki Veramin ilçesinin dışında bir bölgede duyulan patlama seslerinin, uzak bir noktaya düzenlenen “düşman saldırısı” kaynaklı olduğunu aktardı. ABD’nin Hürmüzgan eyaletine bağlı Minab kentine düzenlediği saldırıda iki kişinin yaralandığı bildirildi.

İran Merkezi Askeri Komutanlığı, ABD saldırılarına misilleme olarak küresel petrol taşımacılığının en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapatıldığını duyurdu. Boğazdan geçmeye çalışan her geminin hedef alınacağı uyarısının ardından, Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri’nin kuralları ihlal ettiği gerekçesiyle iki gemiyi vurduğu belirtiliyor. Bu kararın küresel enerji piyasalarını hareketlendirdiği ifade ediliyor: Brent petrolün varil fiyatının yüzde 2,47 artarak 95,40 dolara, ABD Batı Teksas Tipi (WTI) ham petrolünün varil fiyatının ise yüzde 2,89 yükselişle 92,63 dolara ulaştığı kaydedildi.

Analistlere göre, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, ABD’nin askeri müdahalesinin doğrudan bir sonucu olarak enerji arz zincirinde yarattığı kırılganlığı gözler önüne seriyor. Gözlemciler, Batılı diplomatlardan zaman zaman gelen “yayılmayı önleme” söyleminin, boğazın kapatılmasıyla birlikte enerji fiyatlarındaki sıçrama karşısında tutarsız kaldığını belirtiyor. Buna karşın aynı çevrelerin, İsrail’in bölgedeki askeri hareketliliğine yönelik benzer bir eleştiri getirmediğine dikkat çekiliyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun, ABD saldırılarına karşılık bölgede Amerikan askerlerinin konuşlu olduğu askeri üslerdeki 18 kritik tesise yönelik iki dalgalı bir misilleme saldırısı düzenlediği aktarılıyor. Gerilimin tırmanması üzerine Kuveyt’in hava sahasını geçici olarak sivil uçuşlara kapattığı ve füzeler ile insansız hava araçlarına (İHA) karşı savunma sistemlerini devreye soktuğu açıklandı. Bahreyn’de hava saldırısı sirenlerinin çaldığı ve halka güvenli sığınaklara geçmeleri çağrısı yapıldığı kaydediliyor. Irak’taki ABD Büyükelçiliği’nin ise vatandaşları için yüksek düzeyde güvenlik uyarısı yayımladığı belirtiliyor.

Yemen’deki Husilerin Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, ABD’nin İran’a yönelik askeri eylemlerinin küresel tedarik zincirleri, uluslararası ticaret ve enerji piyasaları üzerinde ciddi sonuçlar doğuracağı ve küresel ekonomik istikrarı tehdit ettiği vurgulandı. Husilerin, bu saldırıların İran halkının direnişini kıramayacağı ve ABD’yi stratejik bir çıkmaza sürükleyeceği yönündeki değerlendirmesi de aktarılıyor.

Bölgesel krizin bir diğer ayağında ise İsrail ordusunun, Lübnan’dan fırlatılan füzeler nedeniyle ülkenin kuzeyindeki birçok yerleşim yeri için sığınak alarmı verdiği bildiriliyor. Güney Lübnan’da operasyon yürüten İsrail askerlerinin yakınına iki füzenin düştüğü, olayda can kaybı ya da hasar meydana gelmediği aktarılıyor. Öte yandan, Lübnan’ın Sayda kentinde bir araca düzenlenen İsrail hava saldırısında iki kişinin hayatını kaybettiği kaydedildi. Gözlemciler, bu gelişmelerin ABD-İsrail ekseninin bölgede eş zamanlı olarak birden fazla cephede gerilim yarattığını gösterdiğini belirtiyor.