Şeb-i Arûs, bir tarih değildir. Bir anma hiç değildir. O gece, insanın kendisiyle sustuğu, Hak’la konuştuğu gecedir. Mevlânâ’nın anlattığı vuslat, mezar taşına değil, kalbe yazılmıştır.
Tasavvufta ölüm; yok oluş değil, perde kalkmasıdır. İnsan, kendini zannettiği şeylerden sıyrıldığında Hak’ka yaklaşır. Şeb-i Arûs tam olarak budur: “Ben” dediğimiz her şeyin eksilmesi, “O”nun çoğalması ile Hak’a kavuşma…”
Mevlânâ’nın derdi anlatılmak değil, yaşanmaktır. Çünkü tasavvuf sözle değil, hâl ile anlaşılır. O yüzden bu gece bize sorulan soru şudur: Hak’la aramıza ne koyduk?
Şeb-i Arûs, kavuşma gecesinde insanın nefsine tuttuğu aynadır. Kin, kibir, hırs, kırgınlık… Hepsi tek tek görünür. Ve insan anlar ki Hak, uzak değildir; uzak olan biziz. Kalabalıklar içinde kaybolurken, O’ndan uzaklaştığımızı fark ederiz.
Tasavvuf der ki: Hak, çoklukta değil; sadelikte tecelli eder.
Az konuş, çok dinle.
Az iste, çok şükret.
Şeb-i Arûs gecesi, kulun “ben yaptım” demekten vazgeçtiği gecedir. Teslimiyetin adıdır. Kaderle kavga etmeyi bırakıp rızaya durmaktır. Çünkü Mevlânâ bilir ki Hak ile pazarlık olmaz, sadece teslim olunur.
Bu gece, affetmenin ibadet olduğu gecedir. Kendini affetmenin bile… Çünkü kalbi kinle dolu olanın Hak’la yolu daralır. Genişlik, bağışlamayla gelir.
Şeb-i Arûs bize şunu öğretir:
Hak, korkulup uzaklaşılacak değil; sığınılacak bir yakınlıktır. O’na yürüyen yol, dışarıda değil, kalbindedir… Ve belki de en derin sır şudur:
İnsan Hak’kı aradığını sanır ama aslında Hak, insanın kendine dönmesini bekler.
Şeb-i Arûs, bu kavuşmanın, dönüşün gecesidir.
